Metin Edirneli Metin Edirneli

Tarihte Bu Hafta: 6-13 Kasım

06 Kasım 2017
Tarihte Bu Hafta: 6-13 Kasım

6 Kasım 1918: Çanakkale Boğazı, İngiliz ve Fransızlarca işgal edildi. Çanakkale deniz ve kara savaşlarında ağır bir bozguna uğrayan güçler, daha sonra elini kolunu sallayarak Çanakkale Boğazını geçti. 13 Kasım 1918’de de İstanbul Boğazı'na demirledi. Şimdi sıra geldikleri gibi gitmelerindedir.

7 Kasım 2006: Gazeteci İlhan Tahsin Tarafından çıkarılan Birlik adlı gazete Gümülcine’de yayınlanmaya başladı.

7 Kasım 1918: Trakya-Paşaeli Müdafaa Heyeti Osmaniyesi kuruldu. Sivas Kongresi kararlarını kabul eden dernek daha sonra Anadolu ve Rumeli Müdafaai Hukuk Cemiyeti’ne katıldı. İsmini Trakya-Paşaeli Müdafaai Hukuk Cemiyeti olarak değiştirdi.

7 Kasım 1919: Yunan Kuvvetleri İskeçe’yi işgal etmeye başladı. Bu gelişme üzerine halk pasif direnişe geçti. İnsanlar, daha önce Yüzbaşı Balkan öncülüğünde alınan karalar doğrultusunda işgali, pencerelerine siyah bayraklar asarak, sokağa çıkmayarak ve işyerlerini açmayarak protesto etti. Ayrıca Batı Trakya Müdafaa Cemiyeti Yunan işgalini Avrupa devletlerine kamuoyuna aksettirdi ve durumu protesto etti.

9 Kasım 1444: Varna Savaşı kazanıldı. Tarihin en büyük savaşlarından biri olan Varna Savaşı, Haçlı kuvvetlerini kesin bir yenilgiye uğratan Osmanlı Ordusunun oldu. Mora ve Bulgaristan Osmanlı’ya bağlandı. Haçlı kuvvetlerinin dört yıl sonra 2. Kosova Savaşı’nda da bir kez daha bozguna uğramasıyla Balkanlarda Osmanlı egemenliği kesinleşmiş oldu. Artık İstanbul’u fethetmek çok daha kolaydır.

9 Kasım 1912: Tahsin Paşa Selanik’i savaşmadan Yunanistan’a teslim etti. Verilen sözün aksine Yahudilerle Türkler yağma ve katliamdan kurtulamadı. İngiltere’nin Selanik konsolosu Lamb’in 19 Kasım 1912 Londra’ya gönderdiği belgede kent, ele geçirildikten sonra Yunan asker ve sivillerince haftalarca yağmalandı demektedir.

9 Kasım 1936: Montreux Boğazlar Sözleşmesi resmen yürürlüğe girdi. İkinci Dünya Savaşı’nın ayak seslerinin duyulduğu bir dönemde uygulamaya giren sözleşme, Boğazlar üzerinde Türk kontrolünü ve egemenliğini arttırdı.

9 Kasım 1993: Tarihi köprüye saldırı. Boşnak Hırvat çatışmasında Hırvat güçler, kentin simgesi haline gelmiş bulunan tarihi Mostar Köprüsü’nü bombaladı. Yıkılan köprü daha sonra yine Türkiye tarafından yapıldı.

10 Kasım 1918: Batı Trakya Komitesi kuruldu. Teşkilatı Mahsusa'nın telkiniyle İstanbul'daki Batı Trakyalılar tarafından kurulan komitenin amacı, Yunan ve Bulgar boyunduruğunda olan Batı Trakya'yı kurtarmaktı. İsteği halkın çoğunluğu Türk olan bölgede Wilson prensiplerine uyarınca plebisit yani halk oylaması yapılmasıdır. Komitenin ilgi alanına Mesta ile Ustruma nehirleri arasındaki Kavala, Drama, Serez bölgesi de girmektedir.

10 Kasım 1924: Sancak’ta katliam. Seçimlerden Müslümanları temsil eden Cemiyet Partisi’nin birinci çıkması onlara ödetildi. Irkçı gruplar, Cemiyet Partisine en fazla oyun çıktığı yerlere saldırdı. Binlerce insanın katledildiği bu saldırılar sonucu 240 bin kişi de Türkiye’ye göç etmek zorunda kaldı. Böylece ırkçı gruplar asıl amaçlarına da ulaşmış oldu.

10 Kasım 1938: Ulu önder Atatürk, yaşama gözlerini yumdu. 16-19 Kasım günleri arasında Dolmabahçe'de katafalk içinde halkın ziyaretine bırakılan Ata'nın naşı, 19 Kasım 1938’de İstanbul'dan Ankara'ya götürüldü. 20 Kasım'da Ankara'ya varan naaş, top arabasına konularak TBMM önündeki katafalka yerleştirildi. Ankara ve civar illerden gelenlerin 2 gün 2 gece önünden son bir defa daha geçtiği ATA'nın naaşı, 21 Kasım 1938’de Ankara Etnografya Müzesi’ndeki geçici kabrine konuldu. 10 Kasım 1953’de de görkemli törenle Anıtkabir'e nakledildi. Ziyaret edenlerin sayısı her geçen gün artan ulu önderi sadece 2007’de ziyaret etme imkânı bulan sevenlerinin sayısı yaklaşık 13 milyondur.

10 Kasım 1989: Berlin Duvarı yıkıldı. Duvarın yıkılması bir domino etki yarattı ve ardından Doğu Avrupa’daki tüm sosyalist rejimler yıkıldı. Ayrıca dünyanın en güçlü silahlı örgütlerinden olan Varşova Paktı da dağıldı. Artık tek kutuplu olan dünyanın yeni patronu gücünü sorumsuzca ve sınırsızca kullanan Amerika’dır.

10 Kasım1989: Bulgaristan’da bir dönem kapandı. Berlin Duvarının yıkılması ve öncülüğünü Türklerin yaptığı gösteriler Bulgaristan’da siyasal sistemi sarstı. Gelişmeler üzerine Devlet Başkanı Todor Jivkov, istifa etmek zorunda kaldı. Bulgaristan Komünist Partisi de Türklerin isimlerinin değiştirilmesi dâhil olmak üzere geçmişin bütün suçlarını Todor Jivkov ve ekibine yükleyerek iktidardan ayrıldı.

10 Kasım 1992: Türklerin hak, hürriyet ve çıkarlarını savunan Ortam gazetesi Gümülcine’de yayın hayatına başladı.

11 Kasım 1609: Zitvatorok Antlaşması imzalandı. Antlaşma, Osmanlıların lehine gibi görünse de gerçekte Osmanlı Devleti artık eski gücünde olmadığının da bir göstergesiydi. Çünkü bu antlaşma ile Osmanlı Devleti'nin Avusturya karşısındaki üstünlüğü sona erdi ve siyasi dengeler Osmanlı aleyhine bozulmaya başladı.

11 Kasım 1914: Osmanlı Devleti, I. Dünya Savaşı'nda İtilaf Devletlerine savaş ilan etti. Savaş Osmanlı Devleti ve müttefiklerinin yenilgisiyle noktalandı. Ardından gelen işgale ve Yunanistan’ın Anadolu macerasına ancak Mustafa Kemal’in öncülüğünde verilen kurtuluş savaşıyla son verildi.

11 Kasım 1919: Mustafa Kemal’in Batı Trakya politikasını ortaya koydu. Ulu öndere göre asıl amaç, Bati Trakya’nın bir bütün olarak Türklerin elinde kalması, uygun zaman ve fırsatta ana vatana katılmasıdır. Fakat daha önce alınması gereken önlemler, atılması gereken başka adımlar bulunmaktadır. Bunlar, zaten anlaşmalarla Türk sınırları içinde bırakılan Doğu Trakya ile Batı Trakya’nın kaderinin birleştirilmemesi, yabancılarla gerçekleştirilecek temaslarda uyanık davranılması, manda ve himayenin kabul edilmemesi, Bulgarlarla işbirliği sağlanması, milli teşkilatların kurulması ve ilk aşamada Wilson İlkelerine dayanarak özerkliğin sağlanmasıdır.

12 Kasım 1914: Osmanlı devleti resmen 1. Dünya Savaşına girdi. Savaşta 9 ayrı cephede mücadele veren Osmanlı Devleti 2.900.000 askeri silah altına aldı. Dört yıl süren savaş boyunca toplam 400.000 şehit verdi. 1.050.000 asker de yaralandı veya esir düştü. 30 Ekim 1918'de de Mondros Mütarekesi'ni imzalayarak savaştan çekildi.

13 Kasım1988: Bulgaristan’da asimilasyona ve baskılara karşı demokrasi ve insan haklarını savunmak üzere Vraça’nın Tsalane köyünde Mustafa Ömer Asi’nin başkanlığında Demokratik Liga örgütü kuruldu.

Yorumlar